Қазақстанда экология бойынша оқыту: кімге қажет және нені білу керек

Қазақстандағы бизнеске қойылатын экологиялық талаптар 2021 жылғы 2 қаңтардағы № 400-VI Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексінде белгіленген. Әр санаттағы кәсіпорындардың қандай міндеттері бар екенін, кәсіпорында өндірістік экологиялық бақылауға кім жауап беретінін және бұл қызметкерлерге оқу не үшін керек екенін талдаймыз.

Экология бойынша оқу міндетті ме

Экологиялық кодексте экологиялық оқытудың белгіленген мерзімділігі бар жеке норма жоқ (мысалы, қауіпсіздік және еңбекті қорғау бойынша оқытудағыдай). Бірақ кодекс кәсіпорындарға нақты міндеттер жүктейді: экологиялық рұқсат алу немесе декларация беру, өндірістік экологиялық бақылау жүргізу, есептілік тапсыру. Бұған нақты адамдар жауап береді, ал осы процестердегі қателер тексерулер кезінде талаптарға әкеледі. Сондықтан жауапты қызметкерлерді оқыту — формальдылық емес, практикалық қажеттілік.

Объектілердің төрт санаты

Міндеттердің көлемі қоршаған ортаға теріс әсер ететін объектінің санатына байланысты (кодекстің 12-бабы):

  • I санат — елеулі теріс әсер;
  • II санат — орташа әсер;
  • III санат — елеусіз әсер;
  • IV санат — ең аз әсер.

I–III санаттарға жатқызу үшін қызмет түрлері мен өлшемшарттар кодекстің 2-қосымшасында келтірілген.

Рұқсат немесе декларация

СанатҚұжатНе маңызды
I және IIЭкологиялық рұқсат (кешенді немесе әсер етуге)Әр объектіні пайдалануға, салуға, рекультивациялауға және жоюға беріледі. I және II санаттағы объектілерді рұқсатсыз салуға және пайдалануға тыйым салынады (106-бап).
IIIҚоршаған ортаға әсер ету туралы декларацияЖергілікті атқарушы органға жазбаша немесе ЭЦҚ-мен электрондық түрде беріледі (110-бап).

Өндірістік экологиялық бақылау

I және II санаттағы объектілердің операторлары өндірістік экологиялық бақылау — ӨЭБ жүргізуге міндетті (182-бап). Іс жүзінде бұл нені білдіреді:

  • ӨЭБ экологиялық рұқсаттың бөлігі болып табылатын өндірістік экологиялық бақылау бағдарламасы бойынша жүргізіледі (183-бап). Бағдарламада бақыланатын эмиссия көрсеткіштері және басқа параметрлер көрсетіледі (185-бап);
  • оператор ішкі есеп жүргізеді және ӨЭБ бойынша кезеңдік есептерді электрондық түрде Қоршаған орта және табиғи ресурстар туралы ұлттық деректер банкіне тапсырады (187-бап);
  • ӨЭБ-ке жауапты тұлға анықталған бұзушылықтар мен оларды жою мерзімдері жазылатын ӨЭБ журналдарының жүргізілуін қамтамасыз етеді (188-бап);
  • адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін немесе экологиялық залал тәуекелін туғызатын бұзушылық кезінде жауапты тұлғалар дереу шара қолдануға және басшылыққа хабарлауға міндетті.

Кодексте тікелей аталған ӨЭБ мақсаттарының бірі — кәсіпорын басшылары мен жұмыскерлерінің экологиялық хабардарлығы мен жауапкершілігінің неғұрлым жоғары деңгейін қалыптастыру.

Оқу кімге қажет

  • экологиялық талаптардың сақталуына жауап беретін ұйымдар мен құрылымдық бөлімшелердің басшыларына;
  • қоршаған ортаны қорғауға және өндірістік экологиялық бақылауға жауапты болып тағайындалған мамандарға;
  • экологиялық рұқсатты, декларацияны және ӨЭБ бойынша есептілікті дайындайтын қызметкерлерге.

Курсқа не кіреді

  1. ҚР Экологиялық кодексі: негізгі ережелер.
  2. Ұйымдағы экологиялық басқару жүйесі.
  3. Шаруашылық қызметке қойылатын экологиялық талаптар, рұқсаттар және эмиссия нормативтері.
  4. Өндірістік экологиялық бақылау және экологиялық есептілік.
  5. Қорытынды аттестаттау және білімді тексеру.

Білімді қаншалықты жиі жаңарту керек

Мерзімділікті жұмыс беруші айқындайды. ӨЭБ-ке жаңа жауапты тағайындалған кезде, экологиялық рұқсатты алған немесе қайта ресімдеген кезде және экологиялық заңнама өзгергенде оқудан өтуді ұсынамыз — кодекс үнемі толықтырылып отырады.

Дереккөз: Қазақстан Республикасының 2021 жылғы 2 қаңтардағы № 400-VI Экологиялық кодексі, 12, 106, 110, 182–188-баптар («Әділет» АҚЖ). Оқу алдында өзекті редакциямен салыстыруды ұсынамыз.

Қызметкерлерді оқыту керек пе? Курс туралы толығырақ — «Экология және қоршаған ортаны қорғау» бетінде. Топтар үшін құнын сұраныс бойынша есептейміз: Өтінім қалдырыңыз немесе WhatsApp-қа жазыңыз: +7 700 199 41 46.