Қауіпті өндірістік объект: ҚӨО-ны қалай анықтауға болады және ұйым не істеуге міндетті

Егер кәсіпорында жанғыш газдар сақталса, металл балқымаларымен жұмыс істелсе, бұрғылау немесе жару жұмыстары жүргізілсе, онда қауіпті өндірістік объект (ҚӨО) болуы әбден мүмкін. Демек, ҚР «Азаматтық қорғау туралы» Заңы бойынша қосымша міндеттер туындайды: объектіні есепке қою, жабдыққа сараптама, персоналды өнеркәсіптік қауіпсіздікке оқыту және аварияларды жою жоспары. ҚӨО-ны қалай анықтауға болатынын және одан кейін не істеу керектігін талдаймыз.

Қауіпті өндірістік объект деген не

«Азаматтық қорғау туралы» Заңның 71-бабына сәйкес қауіпті өндірістік объектілер — Заңның 70-бабында көрсетілген белгілері бар және уәкілетті орган бекіткен қағидалар бойынша ҚӨО ретінде сәйкестендірілген кәсіпорындар, олардың өндірістік бөлімшелері және басқа да объектілері.

Қауіпті техникалық құрылғылар да ҚӨО-ға жатады. Ерекшелік — жылжымалы жүк көтергіш крандар, көтергіштер (мұнаралар) және мүгедектігі бар адамдарға арналған көтергіштер (71-баптың 2-тармағы).

ҚӨО белгілері

Объектіде Заңның 70-бабындағы белгілердің кем дегенде біреуі болса, ол қауіпті болып саналады:

  1. Қауіпті заттар. Кемінде бір қауіпті затты өндіру, пайдалану, қайта өңдеу, түзу, сақтау, құбырмен тасымалдау немесе жою: тұтанғыш газ, жарылғыш, жанғыш, тотықтырғыш, улы, аса улы зат, қоршаған ортаға қауіпті зат немесе иондаушы сәулелену көзі.
  2. Металл балқымалары. Қара, түсті және асыл металдардың және олардың негізіндегі қорытпалардың балқымаларын өндіру.
  3. Тау-кен және жерасты жұмыстары. Тау-кен, геологиялық барлау, бұрғылау және жару жұмыстары, пайдалы қазбаларды өндіру және қайта өңдеу, жерасты жағдайындағы жұмыстар. Ерекшелік — техникалық құрылғылар пайдаланылмайтын геологиялық барлау объектілері.

ҚӨО мысалдары

ҚӨО-ның салалық тізбесі Қауіпті өндірістік объектілерді сәйкестендіру қағидаларының 1-қосымшасында берілген. Атап айтқанда, оған мыналар кіреді:

  • шахталар, кеніштер және карьерлер;
  • мұнай-газ, мұнай-химия және химия салаларының объектілері, оның ішінде мұнай базалары мен автожанармай құю станциялары;
  • аммиак жүйелері мен тоңазыту қондырғылары;
  • металлургиялық өндірістер;
  • элеваторлар;
  • жару жұмыстары жүргізілетін объектілер;
  • атом энергиясын пайдалану объектілері және магистральдық құбырлар.

Тізбеде әр түр үшін объектінің шекаралары және ол сәйкестендірілетін белгілер көрсетілген.

ҚӨО-ны сәйкестендіру қалай жүргізіледі

Тәртіп Қауіпті өндірістік объектілерді сәйкестендіру қағидаларымен белгіленген (ҚР Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 353 бұйрығы):

  1. Сәйкестендіруді ұйымның өзі жүргізеді (Қағидалардың 4-тармағы).
  2. Ұйымның барлық ҚӨО-лары жобалау құжаттамасы бойынша, орналасқан жеріне және қазір пайдаланылатынына қарамастан анықталады (6-тармақ). Қауіпті заттардың мөлшері жобалық мәндер бойынша алынады (5-тармақ).
  3. Қауіпті техникалық құрылғылар паспорттық параметрлері бойынша сәйкестендіріледі (3-тармақ).
  4. Сәйкестендіруден кейін 15 жұмыс күні ішінде ұйым ақпаратты уәкілетті органның аумақтық бөлімшесіне ИИ-1 нысаны бойынша жібереді (7-тармақ, 2-қосымша).

ҚӨО-ны есепке қою

Есепке қою үшін ұйым басшысы өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті органның аумақтық бөлімшесіне өтініш береді және оған сәйкестендіру туралы ақпаратты қоса береді. Объект ҚӨО есебі журналына, ал қауіпті техникалық құрылғылар — олардың есебі журналына енгізіледі (Заңның 77-бабы). ҚӨО есептен де өтініш бойынша шығарылады.

ҚӨО бар ұйым нені қамтамасыз етуге міндетті

ТалапМәніЗаңның бабы
Өнеркәсіптік қауіпсіздік сараптамасыҚӨО-дағы қауіпті техникалық құрылғылар, технологиялар мен материалдар аттестатталған тәуелсіз ұйымда өтініш берушінің есебінен сараптамадан өтеді73-бап
Қолдануға рұқсатТехнологиялар мен қауіпті техникалық құрылғылар уәкілетті органның рұқсатымен қолданылады74-бап
Өнеркәсіптік қауіпсіздік декларациясыДекларацияланатындарға жатқызылған ҚӨО үшін. Тіркелген декларациясыз мұндай объектіні пайдалануға тыйым салынады76-бап
Жобалау құжаттамасын келісуҚӨО-ны салуға, реконструкциялауға, консервациялауға және жоюға78-бап
Оқыту және білімді тексеруҚӨО жұмыскерлері — жыл сайын, басшылар, мамандар және ИТҚ — үш жылда бір рет. Емтихан тапсырмағандар жұмысқа жіберілмейді79-бап
Аварияларды жою жоспарыБасшы бекітеді, жоспар кәсіби авариялық-құтқару қызметімен келісіледі80-бап
Оқу дабылдары мен жаттығуларБекітілген жоспар бойынша; аумақтық бөлімшеге кемінде 10 жұмыс күні бұрын жазбаша хабарланады81-бап

ҚӨО персоналын өнеркәсіптік қауіпсіздікке оқыту

Даярлау мен білімді тексеруді ұйымдастыру міндеті ұйым басшысына жүктеледі, шығыстарды ұйым көтереді (Заңның 79-бабы). Негізгі талаптар:

  • ҚӨО-да жұмыс атқаратын жұмыскерлер — жыл сайын, кемінде 10 сағат алдын ала оқытумен;
  • басшылар, мамандар және ИТҚ — үш жылда бір рет, кемінде 40 сағат оқыту;
  • білімді кемінде үш адамнан тұратын комиссия тексереді;
  • емтихан тапсырмаған адам жұмысқа жіберілмейді және бір ай ішінде қайта тексеруден өтеді.

Мерзімділік, емтихандар мен құжаттар туралы толығырақ — «Өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша оқыту: кімге және қаншалықты жиі» мақаласында.

Жиі қойылатын сұрақтар

Объектінің ҚӨО екенін кім анықтайды?

Ұйымның өзі — Заңның 70-бабындағы белгілер, Сәйкестендіру қағидаларының 1-қосымшасындағы тізбе және жобалау құжаттамасы бойынша. Нәтижелер 15 жұмыс күні ішінде уәкілетті органның аумақтық бөлімшесіне ИИ-1 нысаны бойынша жіберіледі.

АЖҚС қауіпті өндірістік объект бола ма?

Иә, автожанармай құю станциялары ҚӨО-ның салалық тізбесіне кіреді (Сәйкестендіру қағидаларының 1-қосымшасы). Демек, оларға өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптары, соның ішінде персоналды оқыту қолданылады.

ҚӨО-ның барлық жұмыскерлері өнеркәсіптік қауіпсіздікке оқуы керек пе?

Оқыту мен білімді тексеруден ҚӨО-да жұмыс атқаратын жұмыскерлер, сондай-ақ бұл жұмыстарды ұйымдастыратын немесе оларға жауап беретін басшылар, мамандар және ИТҚ өтеді. Білімі тексерілмеген жұмыскер ҚӨО-дағы жұмысқа жіберілмейді.

Өнеркәсіптік қауіпсіздік декларациясысыз ҚӨО-ны пайдалануға бола ма?

Егер объект декларацияланатындарға жатқызылса — жоқ: тіркелген декларациясыз пайдалануға тыйым салынады (Заңның 76-бабының 7-тармағы). Декларацияны ұйымның өзі әзірлейді, басшы бекітеді, уәкілетті орган тіркейді.

Дереккөздер: ҚР 2014 жылғы 11 сәуірдегі № 188-V «Азаматтық қорғау туралы» Заңы, 70–81-баптар; Қауіпті өндірістік объектілерді сәйкестендіру қағидалары, ҚР Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 353 бұйрығы («Әділет» АҚЖ). Қолданар алдында өзекті редакциямен салыстыруды ұсынамыз.

ҚӨО персоналын оқыту керек пе? Өнеркәсіптік қауіпсіздік бойынша оқыту мен білімді тексеруді күндізгі және онлайн өткіземіз — бір адамға 10 000 ₸-ден, хаттама мен сертификат. Толығырақ — «Өнеркәсіптік қауіпсіздік» бетінде, сол жерде өтінім қалдыруға болады. Немесе қоңырау шалыңыз: +7 700 199 41 46.